THÁNH NI Y THÔ

Nam mô A Di Đà Phật!

Kính bạch Thầy,

Qua câu chuyện lịch sử của bài học tuần này, Thầy đã đưa chúng con về lại Thành Savathi gần 3 ngàn năm trước. Tại đây, chúng con đã thấy rõ hơn chân lý quý báu của Tứ Diệu đế, của quy luật nhân duyên, nghiệp báo và hiểu sâu sắc hơn lý vô thường, qua hình ảnh sống động, chân thực từ những trải nghiệm cuộc đời của tỳ- kheo ni Kisa Gotami, người con gái của Đức Phật, được biết đến với phẩm hạnh khiêm tốn, biết đủ và danh xưng cao quý “Thánh ni áo thô”.

Kisa Gotami sinh ra trong một gia đình triệu phú bị khánh tận tài sản, từ nhỏ tới lớn cô phải trải qua những năm tháng vất vả, thiếu thốn. Vì thân phận nghèo khổ, dù chịu thương, chịu khó, song cô vẫn bị gia đình chồng hắt hủi, khinh ghét, cho tới khi cô sinh được một bé trai bụ bẫm, kháu khỉnh, họ liền thay đổi thái độ đối xử tốt với cô, song không vì thế mà cô vui mừng, ngược lại, cô thấy sợ về sự thay đổi đen trắng, trắng đen của lòng người và trong cô trỗi lên nỗi buồn từ sâu thẳm.

Con trai cô từng ngày lớn, đẹp tựa thiên thần, thông minh, ngoan ngoãn, dễ thương, ai cũng yêu quý. Bản thân Kisa Gotami ý thức rõ con trai chính là hơi thở, là mạng sống của cô. Tuy nhiên, một ngày kia, một căn bệnh cấp tính đã cướp đi mạng sống của cháu bé, khiến cô đau đớn tột cùng, hoảng loạn tâm lý, cô ôm xác con đi khắp nơi cầu cứu để giúp con sống lại. Nhờ một thiện hữu già chỉ dẫn, cô đã tìm gặp Đức Thế Tôn tại Kỳ viên Tinh xá, cầu xin thần dược.

Đức Phật đã thấu hiểu nỗi lòng của người mẹ bị mất con, Ngài trải tâm từ, dùng phương tiện vô cùng tinh tế, ân cần chỉ dẫn Kisa Gotami. Người mẹ đã le lói hy vọng khi nghe Đức Phật dạy phương thuốc cứu con trai là một nhúm hạt cải xin từ gia đình mà chưa từng có người chết. Cô đã ôm xác con đến gõ cửa từng nhà, từ sáng tới chiều, nhà nào cũng có hạt cải nhưng không thể không có người chết. Chính trong thời khắc dã dời, tuyệt vọng đó cô chợt bừng tỉnh, nhìn thấy sự chết không chỉ tới với một gia đình mà luôn hiện hữu trong các gia đình, làng xóm và cô đã rõ thấu được pháp vô thường của nhân sinh. Cô hoàn toàn  tỉnh táo, sáng suốt hiểu rằng đứa con trai yêu dấu của cô chính là món quà quý giá mà cuộc đời ban tặng, nhưng khi hoàn thành sứ mệnh thì con cô phải trở về quê hương của mình.

Cô lặng lẽ, nhẹ nhàng chia tay con trai và trở lại, quỳ phục dưới chân Đức Thế Tôn, trong ánh mắt của cô là lòng biết ơn vô hạn đối với bậc Toàn Giác. Đức Phật đã tiếp tục khai thị cho cô bằng thời pháp ngắn về sự thật cuộc đời, về ảo giác, ảo vọng, về tham đắm, si mê, về khổ đau trùng trùng, về vô thường sinh diệt… qua bài kệ:

Ai còn thu nhặt hoa hương

Đắm say, tham nhiễm bên đường biết hay?

Tử thần mang kẻ ấy ngay

Như cơn lũ cuốn ngủ say cả làng.

Ngay lúc đó, hòa trong giáo pháp thanh tịnh, cô đã đắc quả Thánh đầu tiên và xin Đức Phật được xuất gia cầu đạo. Sau khi thọ đại giới Tỳ kheo ni, cô luôn nỗ lực tu tập, tinh cần thiền quán và thành tựu rốt ráo cứu cánh phạm hạnh là chứng quả thánh thứ tư chỉ sau một thời gian ngắn. Trước sự ngạc nhiên của nhiều người trong hội chúng, Đức Phật đã giải thích những thắng trí, thành công mà Tỳ kheo ni đạt được là nhân duyên tu tập từ nhiều đời, nhiều kiếp. Bản thân cô khi đắc quả Thánh đã nhìn thấy hành trạng tu tập của mình- cô công chúa thứ năm cũng như sáu vị công chúa chị em cô trong thời Đức Phật Bảo Liên Hoa, Đức Phật Ca Diếp và đến nay sáu trong bảy vị đều đắc quả A – la – hán, cùng đang dấn thân trên lộ trình hoằng pháp lợi sinh với tâm nguyện thiết tha cứu đời, độ người. Vì thấu rõ những thống khổ, oan trái của cuộc đời nên tất cả những lời pháp của cô đều nhẹ nhàng, giản dị, gần gũi giúp người nghe dễ lĩnh hội, thực tập.

Quá trình tu tập của Tì kheo ni Kisa Gotami không bao giờ xa rời những lời dạy  của Đức Thế Tôn, cô luôn lấy đó là ánh đuốc soi cho mục tiêu, ý chí, hành động và hoàn thiện giới đức của mình. Khiêm tốn, giản đơn, tri túc luôn là phương châm, là nguyên tắc, gắn liền với đời sống tu tập, kết thành phẩm hạnh đặc biệt của vị Tỳ kheo ni.  Cô tự may áo, vá áo từ những mảnh vải bó tử thi, thu lượm về từ nghĩa địa, cho dù rất thô, rất dơ, rất xấu. Đây chính là công hạnh cao đẹp thật khó thực hành nhưng Tì kheo ni Kisa Gotami đã làm xuất sắc, xứng đáng với danh xưng “Thánh ni y thô” như lời tuyên dương của Đức Phật trước chúng hội.

Những thành tựu của Tì kheo ni Kisa Gotami là một minh chứng của quá trình tu tập, thiết tha cầu đạo không biết mệt mỏi từ nhiều đời, chỉ chờ đủ nhân duyên là hiển lộ, là tiếp nối, là trổ quả. Cô đã thực hiện thành công chân lý Tứ Đế của Đức Thế Tôn truyền dạy. Những trải nghiệm thử thách, khó khăn từ cuộc sống trước khi xuất gia là những chất liệu quý giúp cô hiểu sâu sắc về vô thường, thôi thúc ý chí quyết tâm cầu đạo và xây dựng đời sống phạm hạnh lâu dài. Chính từ thấu triệt được giáo lý vô thường cô đã diệt trừ phiền não, rốt ráo, tinh tấn cầu học, nỗ lực thực hành và nhanh chóng chứng thánh quả.

Dù đã qua gần ba ngàn năm song hình ảnh của Thánh ni Kisa Gotami vẫn thật đẹp trong lòng những người học Phật.

Chúng ta học Thánh ni Kisa Gotami phẩm hạnh tri túc để xây dựng đời sống giản dị, rèn luyện, phấn đấu để hoàn thiện bản thân; tỉnh thức trong xác định nhu cầu sống, làm việc, học tập; hiểu tường tận chân lý ham muốn là gốc của khổ để chặn đứng những tư tưởng, hành vi phát khởi từ tâm tham. Trong mọi hoàn cảnh, điều kiện, biết dừng đúng lúc, đúng chỗ, không để ngũ dục chi phối, sai khiến…chắc chắn sẽ có được hạnh phúc đích thực từ sự an lạc, thảnh thơi.

Chúng ta học tập Thánh ni Kisa Gotami về sự giác ngộ lẽ thật của vô thường để trân quý từng giây phút hiện tại, cố gắng tạo dựng cuộc sống đầy ý nghĩa từ mỗi lời nói, ý nghĩ và hành động hướng tới người khác, mang lại niềm vui, sự an ủi, chia sẻ cho mọi người bằng tâm chân thật, bắt đầu thực hành từ những điều đơn giản nhất. Thực tập tâm yêu thương vô điều kiện đối với tất cả mọi người, không cố chấp, không hơn thua, không giận hờn, không làm tổn thương người khác, thân thiện, từ ái, lấy niềm vui, nỗi buồn của người chính là của mình, sống đạo đức, nghiêm túc sao cho mỗi ứng xử, hành động đều có giá trị đúng nghĩa, đích thực.

Chúng ta học tập Thánh ni Kisa Gotami về thấu triệt lý vô thường để nỗ lực, tinh tấn tu tập, chuyên cần thực hành theo những lời Đức Phật đã dạy. Cố gắng tập thay đổi dần những thói quen xấu chuyển thành thói quen, nền nếp tốt. Hiểu, kiểm soát được những tập khí xấu của bản thân để chủ động thay đổi, chuyển nghiệp, điều quan trọng là biết thay đổi tư duy, thay đổi nhận thức để có tư duy đúng, nhận thức đúng.

Khi hiểu sâu sắc được vô thường, mỗi người học Phật cần sống thật trọn vẹn, tỉnh thức cho từng phút giây với những suy nghĩ tích cực, hành động tích cực, thực hành không ngừng nghỉ lời dạy của Đức Phật, chắc chắn chúng ta sẽ luôn an lạc, tự tại trước mọi biến dịch của cuộc đời.

Phật tử Trung Anh

Cẩn ghi.