Sáng ngày 14/6/2023, trường hạ Vạn Thiện hân hạnh được cung đón TT. Thích Trí Định, Phó Thư ký, Trưởng Ban Thông tin truyền thông GHPGVN tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đương vi Phó Thiền chủ Hạ trường quang lâm giảng đường Trí Thắng chia sẻ Pháp thoại đến chư hành giả An cư qua chủ […]

Sáng ngày 14/6/2023, trường hạ Vạn Thiện hân hạnh được cung đón TT. Thích Trí Định, Phó Thư ký, Trưởng Ban Thông tin truyền thông GHPGVN tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đương vi Phó Thiền chủ Hạ trường quang lâm giảng đường Trí Thắng chia sẻ Pháp thoại đến chư hành giả An cư qua chủ đề “Tâm trong đạo Phật”.

Buổi học vô cùng sinh động và thu hút do cách truyền tải logic và có nhiều dẫn chứng hay, Thượng toạ đã chia sẻ về ý nghĩa của chữ Tâm trong đạo Phật qua nhiều định nghĩa. Tuy nhiên, trước khi hiểu rõ về tâm trong Phật giáo, chúng ta cần tìm hiểu xem các triết gia, học giả và trường phái ngoại đạo hiểu về tâm như thế nào? Nhà thơ Nguyễn Du có câu: “Thiện căn ở tại lòng ta, chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”, hoặc ca dao Việt Nam có câu “Chân tâm tài tất đáo, hữu đức phúc tự lai”. Thật vậy, tâm chính là cội nguồn của mọi sự mọi vật trên cuộc đời, và trải qua bao thế kỷ, con người mãi đi tìm hiểu về bản chất của tâm và sự chuyển hoá tâm trước những đổi thay của thế sự.

Thượng toạ chia sẻ, nhà triết học lỗi lạc Sokrates có câu: “Hãy tự biết lấy chính mình”, phải chăng câu nói này đã phản ánh lên tu duy về tâm của Ông. Hoặc câu nói nổi tiếng “Tôi tư duy, vậy tôi tồn tại” của nhà triết học René Descartes, và triết gia Palto cũng đã khẳng định mọi thứ đều tồn tại bên trong tinh thần và thuộc về ý thức. Như vậy, những vấn đề liên quan đến tâm đã được rất nhiều triết gia luận bàn và đưa ra những quan điểm riêng và không đồng nhất. Trong Phật giáo có giai thoại thiền nổi tiếng khi ngài Huệ Khả đến tham vấn Đạt Ma Tổ sư: “Tâm con bất an?” Ngài Đạt Ma đáp ngay rằng “Ông đem tâm ra đây ta an cho? Trong kinh Lăng Nghiêm, Đức Phật đã bảy lần gạn hỏi ngài A Nan chỉ ra chính xác tâm ở đâu, và ngài A Nan đã bảy lần trả lời sai. Tóm lại, để nắm biết được tâm ở đâu và sự hiện hữu của nó như thế nào, các vị Tổ sư, các nhà học giả đã đưa ra ba ý nghĩa về tâm: 1. Hữu tác dụng pháp (khi căn-trần-thức kết hợp phát sanh), 2. Hiện thọ dụng pháp (các cảm thọ khổ, vui và trung tính) và 3. Hiện sở tri pháp (cái thấy, biết, phân biệt). Do đó, tâm không có hình tướng cụ thể nhưng tâm sẽ có mặt khi đủ các duyên kết hợp…