Sức mạnh của sự kham nhẫn – TT. Thích Tâm Trụ

Sáng ngày 16/07/2024 (11/06/ Giáp Thìn), Thượng tọa Thích Tâm Trụ đã quang lâm về Đại Hùng Bảo Điện chùa Vạn Thiện chia sẻ pháp thoại cùng chư hành giả an cư.

Giáo thọ sư kể về một số ví dụ trong quãng đời 49 năm hoằng pháp độ sanh, đức Phật đã phải đương đầu với nhiều sự hủy báng của ngoại đạo. Nhưng Ngài rất từ bi, kham nhẫn và im lặng như pháp để đối diện với những lời chỉ trích khó nghe mà không có một niềm sân hận, phẫn nộ. Làm được như đức Phật không dễ nhưng nếu gặp trường hợp tương tự, hành giả nên bình thản ứng xử chứ không dùng sức mạnh để áp đảo bằng sự ngã mạn, cống cao.

Trong kinh Tăng Chi bộ, đức Phật dạy: “Sức mạnh của một đứa con nít là biết khóc; sức mạnh của người phụ nữ là sự phẫn nộ; sức mạnh của kẻ trộm cắp là vũ khí; sức mạnh của một ông vua là quyền lực; sức mạnh của người ngu là dùng lời nói hung hăng áp đảo người khác; còn sức mạnh của người trí là khéo dùng lời lẽ để cảm hóa người khác”.

Thượng tọa giáo thọ cho biết không có sức mạnh nào của người tu bằng sức mạnh “kham nhẫn”. Biểu hiện của sự kham nhẫn ở ngay trong chính đời sống tu tập sinh hoạt của hành giả. Với chất liệu kham nhẫn, thanh lương và sự từ bithì hạt giống tuệ giác mới phát sanh mãnh liệt. Đây là điều mà với một tâm tư nóng nảy không thể làm được.

Để hiểu được kham nhẫn là gì, Thượng tọa giáo thọ cắt nghĩa cho hành giả an cư: kham là chịu đựng, nhẫn là nhẫn nhịn. Nhẫn nhục trong Phật pháp mang tính triết lý cao hơn, đó là một tâm sở thiện cần thiết trong việc đối đãi giữa người với người. Đức kham nhẫn giúp cho công đức phát sanh. Kham nhẫn không phải là không nói mà là nói đúng lúc, phải duyên, hợp thời trên tính chất xây dựng, nói năng như chánh pháp và im lặng cũng như chánh pháp.

Theo như Thượng tọa giáo thọ nhận định, người xuất gia lúc nào cũng ôn hòa, nhẹ nhàng, nói những lời tươi mát thì dù là người tuổi tác cao hơn cũng kính nể mình. Ngược lại, với một tâm cống cao ngã mạn biểu hiện qua thân và khẩu thì để lại những ấn tượng không đẹp trong lòng người khác,không đúng với sức mạnh của người trí là cảm hóa người.

Mỗi người chúng ta vì nghiệp mà thọ sanh xuống cõi ta bà thì cần phải học và thực hành hạnh kham nhẫn. Nói đến ngoại nhẫn và nội nhẫn, thầy giáo thọ cho biết: ngoại nhẫn là những điều bất như ý bên ngoài đem đến đau khổ cho hành giả, nội nhẫn là kham nhẫn những cảm thọ gây cho mình phiền não bên trong tâm. Hành giả phải dùng trí tuệ và lòng từ bi để chuyển hóa, cũng như quán chiếu rằng chư pháp là huyễn giả, có rồi không, hợp rồi tan, được và mất. Cho nên những lời mắng nhiếc, hủy nhục chỉ như gió thoảng qua vì thân này vốn là vô chủ, không có ngã.

Hành giả cũng có thể quán “tam pháp nhẫn”. Sanh nhẫn là kham nhẫn với tất cả những loài chúng sanh xung quanh.Pháp nhẫn là chịu đựng áp lực với nghịch cảnh bên ngoài như là như thời tiết, khí hậu khắc nghiệt hoặc những hình ảnh hay âm thanh gây khó chịu…nhập vào từ lục căn khi tiếp xúc với lục trần. Vô sanh pháp nhẫn là quán chiếu để không thấy pháp sanh cũng không thấy pháp diệt và nhẫn thọ nơi tâm.

Cuối cùng, thầy giáo thọ nói đến 5 lợi ích của sự kham nhẫn đó là: được mọi người thương yêu, quý trọng và sống an vui trong đại chúng; ngăn chặn những điều xấu ác; chuyển hóa được oan trái; có được giấc ngủ bình yên; và cuối cùng, có cảnh giới tái sanh tốt đẹp.