KHÔNG DÍNH MẮC

Sáng ngày 27/06/2022, HT. Thích Nhuận Hải – Trụ trì Chùa Hương Tích đã quang lâm giảng đường Trí Thắng trường hạ Chùa Vạn Thiện thuyết giảng cho đại chúng hành giả an cư về nội dung “Không Dính Mắc” trong tác phẩm Chứng Đạo Ca của đại sư Huyền Giác.

“Chứng được thật tướng thì tuyệt chẳng còn Nhân và Pháp

Trong khoảng sát-na dứt sạch nghiệp A-tỳ

Nếu tôi đem lời vọng ngữ mà dối chúng sanh

Thì nguyện tự chuốc lấy tội rút lưỡi trong số kiếp nhiều như cát bụi!”

Nhân ngã chấp: Quan niệm chấp ngã của con người có ba thứ chấp, một là chấp ta là một thực thể tồn tại cố định, hai là chấp ta là chủ thể có thể làm chủ bản thân, ba là ta có thể tự tại. Chấp thân là thực thể tồn tại cố định, trên thực tế vốn thân là tứ đại kết hợp, do nhân duyên mà có (duyên sanh), không tồn tại lâu dài vậy nên đây là quan niệm chấp trước sai làm của con người. Chấp ngã này là chủ thể, có quyền uy tối thượng, làm chủ tất cả điều này cũng không thể có được bởi thân bất do kỷ, vướng mắc trăm đường mọi thứ không theo ý mình, ta còn bị tài, sắc, danh thực, thùy nó sai sử. Tóm lại, chấp ngã là chủ thể là sai lầm, ở trên đời này ta không làm chủ được ai hết. Nếu chấp ngã này là tự tại, là tự do làm mọi điều cũng là điều không có được, ta bị đói, khát, nóng, lạnh bức bách, vì nhu cầu bản thân mà bị sai sử đủ điều lây đâu ra tự tại.

Có ngã thì có ngã sở, chính hai cái này đẩy chúng ta vào sanh tử luân hồi mãi mãi. Trong kinh Pháp cú, Đức Phật nói người nào nói đây là thân ta, đây là tài sản của ta, người nào thường lo nghỉ như thế thì nhất định bị thần chết lôi đi. Đây là chấp trước sâu nặng nhất của con người.

Kinh Tứ thập nhị chương Đức Phật nói:“Nhân hệ ư thê tử, xá trạch, thậm ư lao ngục. Lao ngục hữu tán thích chi kỳ, thê tử vô viễn ly chi niệm. Tình ái ư sắc, khởi đạn khu trì. Tuy hữu hổ khẩu chi hoạn, tâm tồn cam phục. Đầu nê tự nịch, cố viết phàm phu. Thấu đắc thử môn, xuất trần La-hán”. Nghĩa là con người bị vợ con tài sản trói buộc chẳng khác nào ở tù, “vô viễn li chi niệm” nên ở tù vô thời hạn, không có ngày ra. Tự chui vào bùn lầy của thế tục gọi là phàm phu, nếu có thể dứt trừ chấp ngã thì ngã sở cũng dứt 88 món kiến hoặc ở tam giới cũng tiêu tan thì là xuất trần La-hán.

Pháp ngã chấp: chỉ cho sự sự vật vật nói chung là tất cả loài vô tình, sơn hà đại địa … nói chung tất cả những gì mà không có tình thức. Đối với các pháp, con người luôn chấp thật, chấp các pháp là có thật, nhưng thật ra nhìn vào tự thể của nó ta thấy không có thật, nó là duyên sanh. Nó không có thật thì từ vật lớn như trăng sao, nhỏ như vi trần cũng đều không có thật.

Ban TT – TT Hạ trường