Thiền sư Mãn Giác từng nhắc nhở hậu học qua câu thơ “Lão tùng đầu thượng lai” (Tuổi già đến trên đầu), nhưng trong khoảnh khắc nhìn em, tôi lại nghe rõ mồn một tiếng bước chân của sự tan rã đang âm thầm chảy trôi trong từng tế bào của em, của chính tôi, và của tất cả chúng ta trong cõi tạm này.
CON KHÔNG BIẾT
Viện Chuyên Tu, ngày 21 tháng 9 năm 2026
“Con không biết.”
Đó là câu trả lời cất lên từ ánh mắt vô hồn của một thanh niên mà tôi vô tình gặp gỡ trong buổi sáng chờ chụp cộng hưởng từ (MRI) tại bệnh viện. Khoảnh khắc ấy, lòng con dâng lên một niềm thương cảm vô bờ trước một chàng trai dường như đã buông xuôi tất cả trước dòng đời, đành phó mặc cho số phận xô đẩy.
Sáng hôm ấy, việc chụp MRI của tôi có chút trắc trở. Cả hai lần máy đều tự động ngắt giữa chừng. Kỹ thuật viên bảo máy gặp lỗi kỹ thuật, nhưng điều kỳ lạ là những bệnh nhân khác vào thì máy vẫn vận hành bình thường, chỉ riêng tôi là lặp lại sự cố ấy. Chẳng lẽ, chiếc máy vô tri cũng “chọn mặt gửi vàng”, có thể là nó chê mình “phèn”, hay đang nhắc nhở tôi điều gì? Đành ngậm ngùi bước ra ngoài chờ đợi lượt thứ ba.
Ngồi đối diện là một thanh niên gương mặt ảm đạm, ngồi lặng lẽ trên chiếc xe lăn với chiếc túi tiểu đeo bên hông. Nhìn sang người mẹ đứng cạnh, con càng thêm chạnh lòng; nỗi u uất và bất lực trên gương mặt người mẹ dường như còn nặng nề hơn cả đứa con trai. Không khí xung quanh đặc quánh một sự lặng lẽ đến não nề, tôi quyết định cất tiếng bắt chuyện để phá vỡ khoảng không gian nặng trĩu ấy, và cũng để bản thân không bị tuột cảm xúc tích cực.
Em kể, năm nay em 30 tuổi, quê tận xứ dừa Bến Tre và từng là một thanh niên khỏe mạnh, bình thường. Chỉ mới mười ngày trước, trong một buổi sáng xuống mương bồi bùn cho gốc dừa, bỗng nhiên chân phải em đau buốt rồi đột ngột mất hoàn toàn cảm giác; chân trái cũng chỉ còn lại một nửa sự sống. Cố dùng hết sức lực tàn để bò lên bờ, em lết vào nhà tìm điện thoại gọi cho người mẹ đang tất bật đi bán vé số dạo, thông báo tình trạng và xin mẹ chở đi nhà thương.
Từ Bến Tre, em được đưa vào bệnh viện tỉnh. Trải qua bốn ngày điều trị mà bác sĩ vẫn chưa thể đưa ra kết luận chính xác. Rồi em lại được chuyển lên một bệnh viện lớn tại Thành phố Hồ Chí Minh. Thêm ba ngày nữa trôi qua trong vô vọng, bệnh tình vẫn là một ẩn số. Đến nay, em lại tiếp tục được chuyển đến cơ sở y tế này đã ba ngày, ngày nào cũng rệu rã đi chụp chiếu, thử máu khắp nơi nhưng kết quả vẫn chỉ là những dấu chấm hỏi vô tận.
Nhìn xuống đôi chân em, tôi chú ý đến lớp da khô bong tróc từng mảng ở phần dưới và nhẹ nhàng hỏi thăm. Em điềm nhiên đáp: “Dạ, mới hai ngày nay hà, thưa thầy.” Tôi ngạc nhiên: “Chỉ hai ngày mà sao trông như đã hoại tử cả tuần? Con có đau lắm không?” Em lắc đầu, nụ cười méo mó và tuyệt vọng: “Đâu còn cảm giác gì nữa đâu thầy…”
Đúng lúc ấy, kỹ thuật viên bước ra đẩy xe đưa em vào phòng chụp MRI. Câu chuyện khép lại, nhưng dư âm của nó cứa sâu vào tâm can tôi. Ánh mắt tuyệt vọng của em cứ đeo bám mãi, khiến tôi ngẫm ngợi về sự nghiệt ngã của cuộc đời về những tai ương, bệnh tật bất ngờ giáng xuống, biến một cành dừa xanh mướt bỗng chốc quỵ ngã trước gió bão vô thường.
Thiền sư Mãn Giác từng nhắc nhở hậu học qua câu thơ “Lão tùng đầu thượng lai” (Tuổi già đến trên đầu), nhưng trong khoảnh khắc nhìn em, tôi lại nghe rõ mồn một tiếng bước chân của sự tan rã đang âm thầm chảy trôi trong từng tế bào của em, của chính tôi, và của tất cả chúng ta trong cõi tạm này.
Thích Thiện Thuận