CÓ THỂ, ĐÂY LÀ LẦN GẶP CUỐI

CÓ THỂ, ĐÂY LÀ LẦN GẶP CUỐI

Vạn Thiện, ngày 31 tháng 10 năm 2026

Sáng nay trên chuyến xe hướng về Long Khánh để viếng tang thân phụ của Sư đệ Thiện Thông, tôi quay sang hỏi một thầy đệ tử ngồi cạnh:

“Con có biết vì sao Sư phụ lại nhìn con lâu đến thế mỗi khi trò chuyện không?”

Thầy đệ tử cười híp mắt, đáp lại bằng giọng điệu hồn nhiên, vô tư:

“Dạ thưa, vì con yêu thương Sư phụ nhất trên đời…!”

Tôi chùng giọng, nhìn sâu vào mắt học trò mà tha thiết bảo:

“Sư phụ nhìn con lâu hơn, là bởi vì Sư phụ sợ rằng… có thể, đây là lần gặp cuối đó con ạ.”

Nghe đến đó, cả chiếc xe chở bảy thầy trò bỗng chìm vào một khoảng lặng thinh. Ai nấy như rơi vào những dòng suy tư mơ hồ giữa cõi tạm Ta-bà, nơi mọi thứ mong manh giữa có và không, được và mất.

Tôi thầm tâm sự với các đệ tử:

“Không hiểu sao cả tuần nay, Sư phụ cứ có một cảm giác lạ lùng. Ngay giữa lúc vui vẻ nói cười, tâm trí lại nghĩ ngay đến cảnh đau buồn thê lương; lúc sum vầy đầm ấm, lại chạnh nghĩ đến ngày ly tan; ngay khi đang tận hưởng tình thương ấm áp, lại thấy trước viễn cảnh bơ vơ, lạc lõng… Tự dưng trong lòng Sư phụ dâng lên một khoảng trống rỗng vô cùng đáng sợ. Chính vì thế, khi đối diện với những người thân yêu, ánh mắt Sư phụ thường dừng lại lâu hơn, kỹ hơn… vì sợ rằng có một ngày mình sẽ rời xa họ vĩnh viễn, hoặc họ sẽ bước khuất bóng khỏi cuộc đời ta không hẹn ngày về…”

Bầu không khí trên xe trĩu nặng. Tâm tư mỗi người bị cuốn vào dòng suy ngẫm miên man về hai chữ vô thường, điều hiển hiện rõ mồn một như một dự báo sát sườn. Và dường như, các thầy đệ tử trẻ tuổi của tôi cũng đang dự cảm được nỗi sợ hãi chánh niệm ấy.

Vết cứa thời gian và bài học từ sự vô thường

Năm tôi mười sáu tuổi, biến cố ập đến khi Má đột ngột qua đời. Nỗi đau ấy để lại trong tim một vết cứa rớm máu, hóa thành nỗi ám ảnh khắc sâu suốt bốn mươi năm ròng chưa từng nguôi ngoai. Má tôi không bệnh nặng, chỉ vì một cơn ho kéo đàm đột quỵ rồi trút hơi thở cuối cùng ngay trên tay tôi. Khuôn mặt Má từ đỏ bừng chuyển sang tím sậm, rồi tái nhạt dần và lạnh ngắt. Tôi mất Má vĩnh viễn từ khoảnh khắc đó. Giây phút sinh tử ấy nặng trĩu suốt cuộc đời người tu sĩ, để tôi thấu triệt rằng sự chia ly chẳng bao giờ chờ đợi một lời báo trước.

Mười anh chị em ngày nào quây quần bên Ba Má, giờ đây các đấng sinh thành đã đi vào cõi vĩnh hằng, anh chị em cũng chỉ còn lại một nửa. Nhìn người Chị nằm bất động trên giường bệnh ròng rã hai mươi năm, ai mà không nghẹn ngào thấm thía: ngày vui qua mau, ngày buồn ập đến là một sự thật phũ phàng của kiếp nhân sinh.

Thế nên, tôi vẫn thường nhắc nhở các thầy đệ tử:

“Để được khoác chiếc áo cà-sa, rời xa vòng tay gia đình, bỏ lại sau lưng hình bóng quê nhà là điều chẳng dễ dàng. Khó khăn lắm chúng ta mới gặp được Chánh pháp, mới giữ được đạo tâm trong sáng để cùng ở chung một mái chùa tu học. Hãy cùng nhau giữ gìn đạo tình cho vẹn nguyên, phẩm hạnh cho thanh cao, tâm hồn thanh thản và nghĩa tình huynh đệ bền chặt dài lâu, các con ạ.

Đừng quên rằng, sau lưng mình vẫn còn đấng sinh thành chốn quê nhà ngóng trông, ngoài kia còn thí chủ đà-na đặt trọn niềm tin, và tông môn thâm nghiêm Tổ thầy đang kỳ vọng. Sống ở đời, mấy ai bảo trời nắng hoài mà không mưa? Mấy ai dám chắc thương nhau ngàn năm mà không chia cách? Khi trút hơi tàn, nhìn lại giữa cuộc đời: bạc tiền, danh vọng hay tình ái liệu có mang theo được món nào? Đừng để sự vô tâm, buông thả, lợi dụng hay thói ích kỷ cá nhân làm rạn nứt những ân tình trân quý, để rồi khi mất nhau mới ôm nỗi hối hận ngập tràn.”

Thức tỉnh để yêu thương trọn vẹn

Tuổi trẻ thường hay bồng bột, dễ sa ngã vào những cám dỗ dục lạc, danh lợi phù du, hay sống hời hợt, vô tâm, đòi hỏi và trách móc những người yêu thương mình. Các bạn trẻ thường nghĩ thời gian còn dài, cơ hội còn nhiều, để rồi tiêu hoang năng lượng sống vào những cuộc chơi buông thả, bất cần đời.

Họ quên mất rằng vô thường có thể gõ cửa bất cứ lúc nào. Một lời nói sắc mỏng vô tình, một sự lợi dụng lòng tin, một thái độ hững hờ vô tâm hay một ánh nhìn cố chấp đều có thể trở thành nhát dao cắt đứt duyên lành, để lại nỗi đau day dứt khôn nguôi khi âm dương cách biệt.

Chính vì thế, hãy tập sống với nhau như thể đây là lần gặp cuối cùng.

Khi chúng ta tâm niệm rằng khoảnh khắc hiện tại là duy nhất, ta sẽ học được cách trao đi trọn vẹn ân tình, buông bỏ những hơn thua, chấp nhất và không bao giờ đòi hỏi người mình thương phải đáp đền quá nhiều. Sống như vậy để khi đối diện với cuộc chia ly tất yếu của cõi đời, ta không phải cúi đầu thốt lên hai tiếng “giá như…”.

Sống tỉnh thức, trân quý từng phút giây bên nhau chính là chiếc phao cứu sinh đưa tuổi trẻ thoát khỏi vũng lầy của sự vô tâm và hối hận muộn màng.

Thích Thiện Thuận