Sun, 07 / 2018 10:52 AM | Tánh Kỳ

Thuở xưa, đức Phật thuyết giảng kinh pháp cho chúng trời, người tại tinh xá Kỳ-hoàn, nước Xá-vệ.

Khi ấy, có hai tân học tì-kheo ở nước La-duyệt-kỳ muốn đến thăm viếng đức Phật. Họ đi qua đoạn đường đồng không mông quạnh giữa hai đất nước, nơi mà không có một bóng người qua lại. Lại gặp ngay mùa hạn hán, nước suối cạn khô, hai thầy đói khát đến nỗi kiệt sức, thoi thóp trong cơn nắng thiêu đốt. Hai thầy chợt nhìn thấy một ít nước còn lại giữa lòng suối, nhưng có rất nhiều côn trùng, nên không thể uống được.

Hai thầy bảo nhau:

– Từ phương xa đến đây mong ước gặp được đức Thế Tôn, không ngờ hôm nay lại phải vùi thân ở chốn này.

Một người đề nghị:

– Chúng ta nên uống nước để bảo toàn mạng sống mà đến gặp đức Phật, còn chuyện khác tính sau.

Người kia bảo:

– Đức Phật chế giới lấy tâm từ làm đầu. Nếu chúng ta sát hại chúng sanh để duy trì sự sống của mình thì gặp đức Phật cũng đâu có ích lợi gì. Tôi thà giữ giới mà chết, quyết không phạm giới để sống.

Hai tư tưởng bất đồng, thế là một thầy đứng phắt dậy vốc nước lên uống thỏa thích, rồi lên đường đi tiếp. Còn thầy kia quyết không uống nước, nên đã chết khát, thần thức liền thác sanh lên trời Đao-lợi. Vị này tư duy tỏ ngộ, biết đời trước nhờ trì giới mà đời nay mới được sanh lên cõi này, cho nên tin tưởng quả báo không phải là điều xa vời. Nghĩ vậy, vị trời này mang hương hoa xuống gặp đức Phật, đảnh lễ cúng dường, rồi đứng qua một bên.

Còn thầy tì-kheo uống nước, lội mấy ngày đường mệt nhọc mới đến tinh xá. Thấy được thần đức uy nghi tôn kính của đức Phật, thầy cung kính đảnh lễ, rồi không ngăn được nỗi lòng, thầy vừa khóc vừa thưa:

– Bạch đức Thế Tôn! Một người bạn cùng đi với con đến gặp Thế Tôn, nhưng đã chết khát trên đường, thương cho người ấy chưa đạt được sở nguyện, mong đức Thế Tôn chứng biết.

Đức Phật bảo:

– Ta đã biết rõ!

Đức Phật liền chỉ vị trời đứng bên cạnh và nói:

– Vị trời này chính là bạn của thầy! Nhờ giữ vẹn giới pháp nên được sanh lên cõi trời và đã đến đây trước thầy rồi.

Đức Thế Tôn vén y để bày ngực và bảo vị tì-kheo kia:

– Thầy chỉ muốn thấy thân thể này của ta mà không giữ gìn giới pháp của ta. Tuy nói thầy thấy ta, nhưng ta lại không thấy thầy. Còn vị trời này tuy cách ta vạn dặm mà giữ gìn giới luật thì lúc nào cũng như đang ở trước mặt ta.

Đức Thế Tôn liền nói kệ:

Người hiểu biết thông minh

Giới luật trì thanh tịnh

Hai đời được khen ngợi

Nguyện thành, tâm thảnh thơi.

Kẻ ngu dốt mê chơi

Không vẹn toàn giới hạnh

Hai đời đều đau khổ

Ước nguyện xưa không thành.

Tu học có hai điều

Gần gũi bậc tinh thông

Nghĩa lý đều thông suốt

Khó khăn không sờn lòng.

Tì-kheo nghe kệ, hổ thẹn đảnh lễ sám hối tội lỗi, quán chiếu hành động của mình. Vị trời nghe kệ tâm ý hân hoan, chứng đắc pháp nhãn. Chúng hội trời người đều vui vẻ vâng lời Phật dạy.

(Trích từ kinh Pháp cú thí dụ – TT. Thích Thiện Thuận và ĐĐ. Thích Nguyên Trang dịch)

Bài viết cùng chuyên mục