Mon, 10 / 2021 8:12 PM | Thiện Quang

Nam Mô A Di Đà Phật.

Kính bạch Thầy!

Con trộm nghĩ, có thể lớp học của chúng con khác rất nhiều so với giảng đường Trúc Lâm tịnh xá năm nào, khác về  quy mô của lớp, về số lượng học viên, về thời gian, không gian. Không gian học tập của chúng con là không gian mạng từ nhiều nhà, nhiều miền, nhiều quốc gia kết nối để lĩnh hội pháp âm từ người Thầy khả kính, chúng con không có cơ hội để an hòa vào khung cảnh trong lành, mát mẻ từ những rặng cây xanh ngắt với nhạc âm vi diệu du dương. Song, cả hai lớp học vẫn có những điểm chung dễ thấy, đó là sự hiện diện của Đức Phật và những câu hỏi cầu pháp của những người con Phật nhằm sáng tỏ giáo nghĩa thâm sâu.

Bài học tuần này, Thầy đã giúp chúng con hiểu tường tận về hành trạng của Tỳ-kheo-ni Khema, người được Đức Phật tuyên dương là Tỳ-kheo-ni kiệt xuất có trí tuệ đệ nhất trong Ni chúng.

Trí tuệ của con người không thể tự nhiên có được. Một người có trí tuệ thường bắt đầu từ sự tha thiết mong cầu giác ngộ, sự nỗ lực tu tập, thực hành giới đức, định tâm mạnh mẽ. Trí tuệ người học Phật hướng tới  là trí tuệ vô lậu, được hình thành từ ba yêu tố: Giới, định, tuệ. Trí tuệ này hiển lộ từ quá trình tu tập và hành trì. Có trí tuệ sẽ nhìn rõ, thấu suốt mọi hiện tượng duyên sinh, hiểu được thân là giả tạm, tâm luôn sinh diệt để hướng tới cái sẵn có, cái hằng biết, không vướng mắc, không sinh diệt. Trí tuệ chân thật chỉ xuất hiện khi tâm an định.  

Con người có mặt trên thế gian không phải một lần mà là vô số. Khi chưa thoát ly sinh tử, cuộc đời cứ như thế, đi từ quá khứ đến hiện tại rồi vị lai theo nghiệp dẫn. Những gì mang từ quá khứ đến vẫn còn nguyên, gặp duyên sẽ trổ quả, duyên chưa gặp sẽ đi tiếp về tương lai. Ý chí mong cầu giác ngộ, giải thoát cũng theo lộ trình đó. Người học Phật có được thành tựu, chắc chắn phải là kết quả của sự nỗ lực không ngừng nghỉ từ quá khứ mà chỉ có người đó và các bậc Toàn giác mới thấy rõ ngọn nguồn. Hình ảnh Tỳ-kheo-ni Khema với những phẩm chất vượt trội là minh chứng sống động, xác thực về tinh thần cầu đạo lớn lao, sáng chói trong lịch sử Phật giáo từ hàng ngàn năm nay.

Con đường trưởng dưỡng trí tuệ của Tỳ-kheo-ni Khema bắt đầu từ câu chuyện thời quá khứ về một người con gái nghèo khó với thân phận thấp kém nhưng có lòng tin sâu Tam bảo và tâm cúng dường thành kính. Việc cô cắt bỏ mái tóc để có tiền sắm lễ phẩm cúng dường Đức Phật Bảo Liên Hoa đã tạo phước báo cao thượng. Khi có phước báo, cô đem chia sẻ tất cả mọi người, nên phước càng tăng trưởng và trổ quả tức thì. Cô được trở thành Quý phi của Đức vua thời đó với vẻ đẹp đức hạnh rạng ngời. Ước nguyện đầu tiên và xuyên suốt trong cô là tìm cầu giác ngộ và trở thành một Tỳ-kheo-ni có trí tuệ sáng chói. 

Các cuộc đời tiếp nối của cô đều có phước báo thù thắng, có địa vị cao trong trong xã hội dù xuất gia hay tại gia: Khi thì là Tỳ-kheo-ni mô phạm, khi thì là đại thí chủ phát đại tâm xây nhiều tu viện, cúng dường Tam bảo, bố thí rộng rãi; khi thì là bậc Chuyển luân thánh vương; khi là hoàng hậu, hoàng phi, công chúa… Dù là ai, cô vẫn luôn hành thiện, không ngừng cầu học, thực hành chánh pháp, trau dồi giới đức thì, tăng trưởng trí tuệ.

Thời Thế Tôn tại thế, cô là Quý phi của Đức vua Bimbisara, vương quốc  Magadha. Với tài khéo léo của Đức vua, cô đã được gặp Đức Phật. Ngay lần gặp đầu tiên, nhờ phương tiện thiện xảo của Đức Phật, cô đã thấy rõ sự vô thường của cuộc đời, những trầm luân của sinh tử luân hồi; từ những thắng duyên tích lũy từ bao đời, cô đã chứng ngộ quả vị Thánh thứ tư. Sau đó, cô đã xin được xuất gia và trở thành Tỳ-kheo-ni trước sự ngạc nhiên, thán phục của bao người. Vẻ đẹp rực rỡ, quý phái của Quý phi trước kia đã được thay bằng nét đẹp rạng ngời đức hạnh và trí tuệ của một Tỳ-kheo-ni xuất chúng.

Vượt xuất sắc cuộc khảo nghiệm về giáo pháp thậm thâm của bậc Tướng quân chánh pháp Sariputta, với những thắng trí, ngôn ngữ, biện tài tối thượng, Đức Thế Tôn đã tuyên bố Tỳ-kheo-ni Khema là bậc đệ nhất tối thắng về trí tuệ trong hàng Ni chúng. Lời ước nguyện năm nào của người con gái nghèo đã thành hiện thực. Người đã đạt tất cả thành tựu từ một ước nguyện ban đầu.

Những thành tựu của Người là kết quả của sự nỗ lực không ngừng nghỉ, tâm cầu đạo bền bỉ và hạnh nguyện kiên cố, thiết tha. Thành tựu ấy đã chứng minh lời của Đức Phật với Tôn giả Ananda “Người nữ có thể chứng ngộ giải thoát như nam giới”, khi Tôn giải hỏi Ngài về sự chứng đắc của nữ giới sau khi xuất gia. Thành tựu của Người ngày càng lớn khi thực hiện những trọng trách được Đức Phật giao. Mọi người kính trọng, thán phục Người bởi trí thông minh lỗi lạc, tuệ giải thoát vô lậu, năng lực biện tài, thuyết pháp về giáo lý thâm sâu, vi diệu từ Đức Phật trao truyền.

Từ ước nguyện chân thành được xuất gia, Người đã biến thành mục tiêu, động lực thôi thúc sự phát tâm cầu đạo và hành đạo không mệt mỏi. Đích đến của Người là hạnh phúc đạt được từ sự giác ngộ đích thực sau những trải nghiệm tu chứng nội tâm, đoạn tận những buộc ràng của thế sự về danh vọng, địa vị, ái luyến… tìm đến chân tâm thanh tịnh.

Trải qua hơn 2500 năm, hình ảnh Tỳ-kheo-ki Khema vẫn nguyên vẹn trong lòng người học Phật. Người là tấm gương sáng rõ về  tâm cầu đạo, nội lực phi thường và ước nguyện cao cả… đối với hàng hậu học.

Chúng ta học tập Người tâm cầu đạo thiết tha, lập chí vững vàng, nỗ lực học tập và thực hành giáo pháp trong mọi hoàn cảnh, mọi điều kiện cho dù khó khăn, gian nan, vất vả. Tha thiết cầu đạo như cầu hơi thở trước sinh tử, kính tin Tam bảo và ước nguyện sâu dày.

Chúng ta học tập Người tâm tịnh tín cúng dường để thực hành nguyện hạnh thiêng liêng của người con Phật. Cúng dường với tâm trong sáng, thành kính, không mong cầu, điều kiện. Tùy sức, tùy hỷ khi thấy người khác phát tâm cúng dường và tán dương, khen ngợi. Dành tài lực, vật lực để giúp đỡ người khó khăn, bệnh tật, già yếu với tâm xót thương, kính trọng, mong cầu họ có cuộc sống bình an.

Chúng ta học hạnh chia phước báo của Người để lấy niềm vui của mọi người làm niềm vui của mình, đem niềm vui của mình chan sẻ với mọi người. Biết chia sẻ khó khăn với những người kém phước hơn mình bằng tâm yêu thương, chân thành và khéo léo hướng dẫn họ tạo phước đúng pháp.

Chúng ta học tập Người cách tạo ra hạnh phúc đích thực, niềm vui thanh cao từ việc hiểu thấu lý vô thường để buông bỏ danh văn lợi dưỡng, tập cắt đứt mọi tập khí phiền não, nhiễm ô, tìm đến tâm trí yên bình, thanh tịnh để soi rọi mọi điểm, mọi nơi trên con đường Bát chánh.

Và nữa, nhân được gieo từ những việc làm tưởng chừng là rất nhỏ bé nhưng mang lại quả trổ to lớn nếu đó là nhân thiện… Những thành công hay chưa thành công của chúng ta ngày hôm nay đều hàm chứa sâu thẳm nhân duyên quả báo.

Đều là những người có phước báo sâu dày, có chung chí hướng trên con đường tìm cầu chân lý, ai sớm biết lắng nghe, có tâm cầu học như Người con gái trí tuệ đệ nhất của Đức Phật, người đó sẽ sớm đặt chân trên từng bậc vinh quang của giác ngộ, giải thoát.

 

Phật tử Anh Trung

Cẩn ghi!

 

Bài viết cùng chuyên mục