Thuở xưa, ở nước Xá-vệ có đại trưởng giả Tu-đạt (Cấp Cô Độc) đã chứng quả Tu-đà-hoàn. Ông có người bạn thân là trưởng giả Hảo Thí không tin đạo Phật và y thuật. Một hôm, trưởng giả Hảo Thí lâm bệnh nặng nằm liệt giường, thân quyến bạn bè đều đến thăm hỏi, khuyên […]
Thuở xưa, ở nước Xá-vệ có đại trưởng giả Tu-đạt (Cấp Cô Độc) đã chứng quả Tu-đà-hoàn. Ông có người bạn thân là trưởng giả Hảo Thí không tin đạo Phật và y thuật.
Một hôm, trưởng giả Hảo Thí lâm bệnh nặng nằm liệt giường, thân quyến bạn bè đều đến thăm hỏi, khuyên ông trị bệnh, nhưng ông thà chết chứ cũng không chịu chữa trị, và còn nói với mọi người:
– Tôi thờ mặt trời mặt trăng, trung với vua, hiếu với cha mẹ, có chết ở đây cũng nhất quyết không thay đổi!
Hôm đó trưởng giả Tu-đạt cũng có mặt, nên khuyên bạn:
– Vị thầy tôi tôn kính chính là đức Phật, oai đức của Ngài bao trùm khắp vạn vật, ai gặp cũng đều được phước báo. Anh thử thỉnh Ngài đến giảng kinh, chú nguyện. Nghe được lời dạy của đức Phật thì lời nói hành động của mình sẽ tiến bộ, không giống những đạo khác. Còn có nhận Ngài làm thầy hay không thì tùy ý của anh. Vì bệnh của anh đã lâu mà không biết bao giờ mới thuyên giảm, tôi khuyên anh nên thỉnh đức Phật đến, mong nhờ vào phước lực của Ngài gia hộ.
Hảo Thí nghe nói có lý mới bảo:
– Vậy thì tốt lắm! Xin anh thỉnh đức Phật và chúng đệ tử giùm tôi.
Tu-đạt vội đến tinh xá thỉnh đức Phật cùng chúng tăng. Khi tăng đoàn đến trước cửa nhà Hảo Thí, đức Phật phóng hào quang chiếu khắp trong ngoài. Thấy hào quang, Hảo Thí vui mừng, cảm thấy thân thể nhẹ nhàng thanh thoát, liền đến ngồi cung kính trước đức Phật. Đức Phật hỏi thăm:
– Trước giờ trưởng giả thờ vị thần nào? Có trị liệu gì chưa?
– Bạch đức Thế Tôn! Tôi thờ mặt trời, mặt trăng, vua chúa, tổ tiên, cung kính trai giới, cầu khẩn mọi điều, nhưng mắc bệnh đã lâu mà vẫn chưa nhận được ân điển nào. Còn việc thuốc thang, châm cứu thì nhà này cấm kỵ. Ngay cả việc tụng kinh, giữ giới, làm phước bồi đức theo Phật, chúng tôi cũng hoàn toàn không biết. Tổ tiên từ xưa đến giờ đều phải chịu cái chết như vậy chứ không làm khác được.
Đức Phật bảo:
– Người sống ở đời có ba trường hợp chết oan: một là có bệnh mà không chữa trị, hai là trị mà không cẩn thận, ba là ngạo mạn tự trị chẳng biết nghịch thuận. Bệnh như vậy thì mặt trời, mặt trăng, trời đất, tổ tiên, vua chúa hay cha mẹ đều không thể cứu nổi. Phải hiểu rõ đạo lý, đúng thời chữa trị mới an ổn. Có ba cách để điều trị bệnh: một là thân tứ đại nóng lạnh thì cần thuốc thang; hai là bị tà ma quấy nhiễu phải tụng kinh giữ giới; ba là phụng thờ các bậc hiền thánh cứu giúp chúng sanh nghèo khó, hoạn nạn, dùng uy đức thần kỳ che chở chúng sanh, dùng đại trí huệ diệt trừ phiền não. Nếu ông vâng giữ như thế thì hiện đời an ổn, tốt lành, hoàn toàn không bị chết oan. Giới huệ thanh tịnh thì đời đời thường được an ổn.
Khi ấy, đức Thế Tôn liền nói kệ:
Vì sáng, thờ mặt trời
Vì báo ơn, thờ cha
Vì thế lực, thờ vua
Vì hiểu đạo, thờ thầy.
Vì sự sống, tìm thuốc
Muốn thắng, nương kẻ mạnh
Hiểu pháp nhờ trí huệ
Làm phước vui đời đời.
Xét bạn, nhìn việc làm
Biết bạn, lúc nguy nan
Hiểu vợ, chốn phòng the
Biết người trí qua lời.
Bậc thầy phải thấy đạo
Giải nghi, giúp người hiểu
Mở bày tâm thanh tịnh
Giữ gìn được pháp tạng.
Nhờ nghe, đời này lợi
Vợ, con, em, bè bạn
Hưởng phước đến đời sau
Nghe nhiều thành thánh trí.
Nhiếp trì thông nghĩa lý
Hiểu rồi giới vẹn toàn
Người thọ pháp nương pháp
Nhờ đó bệnh được an.
Buồn lo đều tiêu tan
Bao họa tai trừ sạch
Muốn tốt lành an ổn
Phải theo bậc hiểu biết.
Trưởng giả Hảo Thí nghe đức Phật thuyết pháp xong, giải tỏa được mối nghi trong lòng, như mây tan trời sáng. Ông cho mời lương y đến trị bệnh và hết lòng học đạo. Nhờ vậy, thân tứ đại được an ổn, hết các bệnh tật, như uống cam lộ, trong ngoài khoan khoái, tâm định thân an, đắc quả Tu-đà-hoàn. Thân quyến, nhà vua và nhân dân đều quý kính ông.
(Trích từ kinh Pháp cú thí dụ – TT. Thích Thiện Thuận và ĐĐ. Thích Nguyên Trang dịch)