T7, 02 / 2018 11:09 Sáng | Tánh Kỳ

Thuở xưa, lúc đức Phật tại thế, vua Phất-gia-sa và vua Bình-sa là một đôi bạn thân. Lúc ấy vua Phất-gia-sa chưa biết gì về đạo Phật. Một hôm, ông làm một đóa hoa bằng bảy báu tặng vua Bình-sa. Vua Bình-sa lại đem hoa ấy cúng dường đức Phật và thưa:

– Bạch đức Thế Tôn! Vua Phất-gia-sa là bạn thân của con, đã tặng con đóa hoa này. Nay con dâng cúng Thế Tôn, nguyện cầu cho Phất-gia-sa tâm khai ý mở, kính tin Tam bảo, được gặp Phật nghe pháp, cung kính thánh chúng. Bạch Thế Tôn! Giờ con nên dùng quà gì tặng lại cho ông ấy?

Đức Phật dạy:

– Đại vương hãy chép kinh Thập nhị nhân duyên đem tặng, vua Phất-gia-sa nhận được kinh, xem xong chắc chắn sẽ tin hiểu.

Vua Bình-sa liền chép quyển kinh ấy, và đặc biệt viết một lá thư gửi vua Phất-gia-sa với nội dung: “Ngài tặng tôi đóa hoa bảy báu, nay tôi tặng ngài đóa hoa chánh pháp. Nếu tư duy rõ ràng nghĩa lý trong kinh này thì sẽ có được quả báo tốt. Tôi muốn ngài đọc tụng tư duy để cùng thưởng thức hương vị của đạo giải thoát”.

Nhận được kinh, vua Phất-gia-sa liền tụng đọc, nghiền ngẫm nhiều lần nên đã tin hiểu thấu suốt, mới hết lời khen ngợi: “Đạo lý vi diệu, giáo nghĩa tinh thâm có thể giúp cho tâm an ổn, quốc gia phồn vinh.  Năm dục là cội nguồn sầu lo, nhiều kiếp mê muội, nay mới tỉnh ngộ, nhìn lại dòng đời không có gì đáng tham luyến ưa thích”.

Vua liền triệu tập quần thần, truyền ngôi cho thái tử rồi tự xuống tóc làm sa-môn. Một hôm, vua mặc pháp phục, mang bình bát đến tá túc tại một gia đình làm đồ gốm bên ngoài thành La-duyệt-kỳ, định sáng mai sẽ vào thành khất thực, thọ thực xong sẽ đến chỗ đức Phật xin nghe kinh, thọ giới luật.

Đức Phật dùng thần thông biết được ngày mai Phất-gia-sa sẽ qua đời trong lúc thọ thực. Ông ta chí thành từ nơi xa xôi tìm đến mà không được gặp Phật, cũng chẳng được nghe pháp, thật đáng xót thương! Vì thế, đức Phật hóa thành một vị sa-môn, đến nhà người thợ gốm kia xin tá túc. Người thợ gốm nói:

– Vừa rồi có một vị sa-môn đến xin ở tạm trong lò nung, ngài có thể nghỉ chung với vị ấy.

Hóa sa-môn ôm cỏ vào lò nung trải ngồi một bên Phất-gia-sa rồi hỏi thăm:

– Thầy từ đâu đến? Thầy của thầy là ai? Vì nhân duyên gì mà xuất gia làm sa-môn? Đã gặp đức Phật chưa?

Phất-gia-sa đáp:

– Tôi chưa gặp đức Phật, chỉ mới đọc kinh Thập nhị nhân duyên liền phát tâm làm sa-môn, định sáng mai vào thành khất thực xong sẽ đến gặp Phật.

Vị sa-môn kia nói:

– Mạng người mong manh, sớm còn tối mất, vô thường duyên nghiệp chẳng hẹn mà đến. Phải nên quán sát thân này do tứ đại hợp thành, khi tan rã mỗi đại trở về cội nguồn của nó. Hãy tư duy tỉnh giác về không, vô tướng, vô nguyện, chuyên nhớ nghĩ Tam bảo, bố thí, gìn giữ giới đức. Nếu có khả năng nhận biết thấu suốt vô thường thì giống như thấy Phật, còn nghĩ đến ngày mai thì chỉ là vọng tưởng vô ích mà thôi!

Khi ấy, vị hóa sa-môn nói kệ:

Người đạt được lợi ích

Là đến nương tựa Phật

Vì thế suốt ngày đêm

Luôn niệm Phật, pháp, tăng.

Người nào biết tỉnh giác

Đó là đệ tử Phật.

Ngày đêm thường nhớ nghĩ

Phật, pháp và chúng tăng.

Niệm thân, niệm vô thường

Niệm giới, bố thí, đức

Không, vô nguyện, vô tướng

Ngày đêm niệm như vậy.

Khi ấy, vị hóa sa-môn giảng giải ý nghĩa tinh yếu về vô thường cho Phất-gia-sa nghe. Phất-gia-sa tư duy được định ý, chứng quả A-na-hàm. Biết Phất-gia-sa đã tỏ ngộ, sa-môn hiện lại thân Phật tướng hảo rực rỡ. Vua Phất-gia-sa kinh ngạc, hớn hở vui mừng, cúi đầu đảnh lễ. Đức Phật lại bảo Phất-gia-sa:

– Duyên nghiệp vô thường cứ trả cho xong, chớ nên sợ hãi!

– Dạ! Con xin nghe theo lời dạy của Thế Tôn!

Thế rồi đức Phật bỗng nhiên biến mất. Sáng hôm sau, đến giờ thọ thực, vua Phất-gia-sa vào thành khất thực. Lúc vào trong cổng thành thì bị một con trâu mẹ mới sanh, vì bảo vệ nghé con nên húc vua Phất-gia-sa thủng bụng và chết tại chỗ. Phất-gia-sa liền được sanh lên trời A-na-hàm (cõi trời Quảng Quả ở Sắc giới). Đức Phật dạy các đệ tử đem xác Phất-gia-sa trà-tỳ, xây tháp, và nhắc nhở các đệ tử: “Cội gốc của tội báo, phải nên cẩn thận!”.

 

(Trích từ kinh Pháp cú thí dụ – TT. Thích Thiện Thuận và ĐĐ. Thích Nguyên Trang dịch)

Bài viết cùng chuyên mục