Fri, 09 / 2021 1:56 AM | Tánh Kỳ

Lời dẫn: Con người khi không có tiền, ngày ăn ba bữa đạm bạc, mặc y phục thô sơ, nhưng cũng qua ngày tháng an cư lạc nghiệp. Khi có tiền, họ ăn sơn hào hải vị, mặc gấm lụa mềm mại. Có người trong bữa ăn phải có rượu thịt. Nhưng không may bị tán gia bại sản thì cuộc sống như thế nào?
Bậc cổ đức dạy: “Còn nghèo thì chẳng ai nhìn, đến khi đỗ trạng tám nghìn nhân duyên”. Khi chúng ta chịu cực khổ, nỗ lực học tập theo thánh hiền, lúc đó, ngày ăn một bữa đạm bạc cũng chịu được. Bởi vì, chúng ta muốn nghiên cứu học tập, nên có thể khiêm tốn học hỏi với tất cả mọi người. Khi làm quan to chức lớn, uy phong lẫm liệt, nhân cách cũng cao, kiêu ngạo tự đại cũng đến, luôn muốn mọi người tôn trọng ta, ta không tôn trọng người khác. Tục ngữ có câu: “Gió nước theo sự di chuyển”. Khi bị bọn gian tà hãm hại tan tác thì cuộc sống của họ như thế nào?
Bậc cổ đức dạy: “Có tiền không nên dùng hết, có thế lực không thể sai khiến mãi”. Hay nói cách khác “Có phước không thể hưởng hết, có tài năng không được ỷ thế ức hiếp người”. Khi có tiền, chúng ta nên để lại một ít để khi hết tiền có mà xài. Khi có thế lực, chúng ta nên làm việc lợi ích, không được ỷ quyền thế ức hiếp người. Chúng ta có phước phải quý trọng, có tài năng nên làm việc giúp ích mọi người, không nên lừa gạt và bóc lột mọi người, là tự đào mồ chôn mình, tự tìm ngõ cụt, tương lai khổ báo vô cùng.

Ngày xưa, có một hoàng tử sống trong nhung lụa, nên cho rằng công việc bưng ghế cực nhọc là việc của những người nô bộc thấp hèn; còn mình thì được quyền hưởng hạnh phúc vinh hoa, phú quý nhất ở cõi trần.
Một đêm, mọi người trong cung đã ngủ say; nhà vua ra vườn ngự uyển ngắm nhìn cảnh đẹp ban đêm, liền bảo hoàng tử bưng ghế đến cho vua ngồi. Hoàng tử thưa:
– Tâu phụ hoàng! Bưng ghế là việc của bọn nô bộc hạ tiện. Con là hoàng tử, làm sao có thể bưng ghế được?
Nhà vua bảo:
– Nô bộc cũng là người, hoàng tử cũng là người; tại sao nô bộc bưng ghế được, hoàng tử thì không bưng ghế được?
– Tâu phụ hoàng! Con người có sang-hèn, vật có thật-giả, tốt-xấu. Làm sao giống được?
– Được rồi! Ngươi không bưng thì thôi!
Nhà vua cũng không ép buộc chàng ta.
Không lâu, nhà vua đem binh chống lại quân địch. Chẳng may, trong một trận càn đánh nhau khốc liệt, vua bị tử trận và đất nước cũng bị diệt vong. Hoàng tử tôn quý ngày nào, cũng lo chạy trốn trong đám người tỵ nạn. Lúc đầu ở trại tỵ nạn, ai cũng ăn uống đạm bạc kham khổ. Hoàng tử sống trong cung quen ăn ngon mặc đẹp, tất nhiên ăn không nổi. Trải qua vài ngày, chàng đói mờ mắt, than trời không linh, trách đất không ứng, đành phải cố gắng nuốt một ít. Qua một thời gian, chàng ta cũng thích ứng cuộc sống hiện tại.
Trước đây, hoàng tử không hề làm việc gì, có kẻ hầu người hạ đem cơm nước dâng đến tận răng. Nay không đi làm thì phải chết đói; cuối cùng, chàng tìm đến một xí nghiệp sản xuất ghế, làm công việc bưng ghế, mới có thể duy trì cuộc sống. Bưng ghế là công việc mà trước đây mà chàng không chịu làm; không ngờ hiện nay chàng là công nhân bưng ghế. Rốt cuộc là tạo hóa trêu người chăng? Hay là số phận an bài? Hay là nhân quả tuần hoàn? Chúng tôi để các vị tự đoán nhé!

Bài học đạo lý
Con người vì sao có lúc gặp vận tốt, có lúc gặp vận xấu? Nếu người có phước báo thì suốt đời hưởng phú quý mới đúng, vì sao họ lại lâm vào cảnh nghèo đói? Nếu người không có phước báo thì suốt đời phải chịu nghèo cùng, vì sao họ trở nên giàu có? Cuối cùng, người nào điều khiển vận mạng của con người? Đây chính là bàn đến vấn đề nhân trước, quả sau. Nhân có nhân xa và nhân gần, quả cũng có quả xa và quả gần.
Nhân xa tức là chúng ta làm việc thiện ác ở đời trước, quả là giàu sang, nghèo hèn ở đời này. Đời trước, chúng ta có tu hành hay không; hoặc làm phước, làm ác, lợi người, hại người, là kết thiện duyên, hay kết ác duyên. Đời này làm người giàu sang, làm quan to chức lớn, hay làm người nghèo cùng hạ tiện, đều có nhiều sai khác.
Nhân gần được làm người giàu sang, nếu tham ô, khắc nghiệt, bóc lột mọi người để làm giàu thì sẽ có hậu quả thất bại, đau khổ. Nếu người nghèo khổ, biết chịu khó nỗ lực học tập, vươn lên trong cuộc sống; hoặc trung hậu, thật thà, ở đâu cũng kết duyên lành, giúp đỡ người khác thì nhất định sẽ có một ngày nghiệp hết phước đến, cũng sẽ giàu sang.
Con người có giàu-nghèo, sang-hèn luôn thăng trầm, vận mạng thường thay đổi. Người giàu sang khi hưởng phước thì nên tạo phước cho tương lai, phước mới dùng không hết. Kẻ nghèo hèn, tuy cuộc sống cực khổ, nhưng ra sức làm việc, tìm cơ hội tích chứa phước đức. Tục ngữ có câu: “Cảnh nghèo kích động ý chí mạnh mẽ”. Nếu như họ không chịu nổi cảnh nghèo khổ thì làm sao có chí để vươn lên trong cuộc sống; cho nên sự nghèo khó cũng là trợ duyên để họ vươn lên. Hay nói cách khác, người giàu sang mà đắc ý, vong ân bội nghĩa, vì sống sung sướng trong xa hoa mà kiêu ngạo tự đại, vênh váo hống hách, cũng là nguyên nhân gây thất bại đau khổ. Con người như thế, là phước hay họa? Chúng ta hãy vận dụng trí tuệ để thấy rõ sự việc.
Phật giáo là tôn giáo trí tuệ, chúng ta có thể áp dụng Phật pháp ngay trong cuộc sống hằng ngày; vì Phật pháp vô biên lấy không hết, dùng không cạn. Nếu chúng ta lợi dụng Phật pháp vì cá nhân, danh lợi là tự đào mồ chôn mình, là tự chuốc tai họa, là tự tìm địa ngục để đi vào. Phật pháp là làm lợi người, cứu đời, dạy người thoát khổ được vui, dạy người giải thoát sinh tử, cũng dạy người phương pháp làm người, làm việc. Có người lợi dụng Phật pháp để làm lợi cho cá nhân mình, tất nhiên nhân như thế nào thì quả như thế ấy.

(Trích từ Chuyện bách dụ – SC. Viên Thắng dịch, TT. Thiện Thuận hiệu đính)

Bài viết cùng chuyên mục