Sun, 03 / 2019 12:13 AM | Tánh Kỳ

Lời dẫn: Chúng ta xây cất một căn nhà lầu cao lớn, chẳng những tốn rất nhiều vật tư mà còn tốn rất nhiều công sức cực khổ mới hoàn thành được, nhưng chỉ cần một cơn động đất thì trong thoáng chốc nó bị sụp đổ tan nát, lẽ nào không uổng phí công sức nhiều năm cực nhọc và của cải. Nhưng người nào có khả năng ngăn chặn được trận động đất? Hay khi xây dựng nghiên cứu tỉ mỉ, kiên cố an toàn thì khỏi lo?

Như có một người rất giàu sang, ông ta cũng vất vả làm lụng suốt mấy mươi năm, chi tiêu tiết kiệm, tích góp từng đồng mới trở nên giàu có. Nhưng khi ông bị chết bất đắc kỳ tử, tất cả tài sản, danh lợi khác nào như mộng huyễn, bọt nước. Vậy người nào có khả năng ngăn chặn khi tử thần đến? Chỉ có tu hành tích đức mới là tài sản nhiều đời nhiều kiếp xài không hết.

Suốt một đời người, lúc còn nhỏ lo đi học để trau dồi kiến thức, rồi học nghề, lại phải cực khổ làm việc nếm trải mùi thất bại, tích góp của cải mới có nền tảng sự nghiệp vững vàng. Một ngày nào đó, làm ăn thất bại phá sản, uổng phí sự cực khổ cả một đời, thì người này đau khổ biết bao! Họ trách số phận kém may mắn; hay trách ông trời không giúp đỡ? Bạn muốn trách, sao không trách ác nghiệp của mình ở đời trước hay đời này quá nặng, hoặc trách tự mình không có trí tuệ, mới dẫn đến sai lầm sự việc?

Ngày xưa, có một bà-la-môn muốn tổ chức một bữa tiệc để đãi bạn bè thân thuộc và những người hàng xóm. Nhưng trước khi đãi tiệc phải chuẩn bị rất nhiều khâu. Ông ta chuẩn bị một số tiền lớn, tìm mua những món ngon vật lạ, tìm mời đầu bếp giỏi, cả bàn ghế, chén tách và che rạp v.v., tất cả mọi việc đều phải chuẩn bị đầy đủ. Ông gọi tất cả người hầu đến để phân chia công việc. Trong đó, ông chia một người hầu phụ trách công việc chuẩn bị chén đĩa, ly tách. Hắn liền đi hỏi thăm lò làm đồ sứ. Khi đến nhà người thợ gốm, thấy chủ nhà đang buồn rầu khóc lóc, tên hầu vội bước đến hỏi:

– Vì sao ông buồn khóc vậy?

Người thợ gốm đáp:

– Tôi đã tốn thời gian suốt năm, sáu năm ròng rã mới làm được đồ dùng nhiều như thế. Hôm nay, tôi đem đồ chất trên lưng con lừa chở ra chợ bán, không ngờ con lừa nghiêng mình làm rớt đồ sứ xuống bể sạch tan tành. Làm sao tôi không đau buồn!

Trái lại, tên hầu cho rằng: “Con lừa này rất tài giỏi. Người thợ gốm phải tốn thời gian suốt năm, sáu năm mới làm được số đồ sứ này, nó chỉ nghiêng mình thì bể sạch trong chốc lát. Nay ta mua rồi dắt con lừa này về sẽ làm việc rất nhanh, chẳng phải giảm bớt công sức của nhiều người sao!”. Vì thế, hắn liền mua con lừa dắt về nói với bà-la-môn:

– Thưa ông chủ! Con lừa này rất tài giỏi nên con mua về, nó có khả năng làm việc rất nhanh, đỡ tốn công sức của nhiều người. Bởi vì, chỉ trong chốc lát mà nó làm bể hết đồ sứ mà người thợ gốm phải tốn công sức làm suốt năm, sáu năm.

Bà-la-môn nghe hắn nói, liền nổi giận đùng đùng quát:

– Thằng ngốc này! Thiên hạ làm nên cơ nghiệp phải tốn công sức cực khổ rất nhiều và tốn thời gian rất lâu mới được thành công, nhưng phá hoại và thất bại chỉ cần trong thoáng chốc; huống gì con lừa này làm bể hết đồ dùng, lại mãi mãi chẳng thể tạo ra được một cái chén nào, ngươi mua và dắt nó về làm gì?

Ông bà-la-môn vì không có chén đĩa nên không tổ chức tiệc được.

Bài học đạo lý

Câu chuyện này chỉ cho rất nhiều người giàu có muốn làm công đức, làm việc thiện, nhưng lại sợ tốn nhiều tiền; hoặc do nhiều nhân duyên, điều kiện không thích hợp, như không biết làm việc đó có công đức không? Làm thế nào mới có công đức? Lại nghĩ người kia có thật sự làm việc thiện không? Khi gặp được cơ hội làm việc thiện thì không có tiền; lúc có tiền thì không có cơ hội v.v.. Những lý do đó đều khiến cho không thể thực hiện được nguyện vọng của mình.

Có người suốt đời phát tâm cúng dường ngoại đạo, nhưng vì ngoại đạo không chú trọng tu hành nên cúng dường họ cũng không có công đức. Lại có người bề ngoài hiện vẻ tu khổ hạnh, nhưng lại ham ăn lười biếng; lúc có tiền, thì đam mê cờ bạc hay nhậu nhẹt, cặp bồ với gái đẹp, ăn chơi trác táng v.v.. Bạn bố thí cho họ thì khác nào giúp họ tạo nghiệp. Vậy có công đức không?

Mỗi người ở thế gian muốn tạo dựng sự nghiệp đều phải trải qua thời gian dài nỗ lực làm việc, nếm mùi thất bại, tích lũy kinh nghiệm mới được thành công. Cuộc sống hằng ngày của chúng ta là ăn, mặc, ở, đi lại, những việc vô cùng vất vả đối với mọi người phải không? Bởi vì, bạn xây được ngôi nhà, trước phải mua mảnh đất, rồi sau lo đi làm nuôi sống cả nhà đủ cơm ăn áo mặc, là việc cực khổ nhiều năm; lại tính chuyện dành dụm, chi tiêu tiết kiệm, tích góp từng đồng để phòng thân. Nhưng không may, một trận bão to, một ngọn lửa vô tình, một trận lũ ập đến, trong chốc lát bạn liền trắng tay, cho đến tốn của vì con ăn chơi đua đòi, trộm cắp, đất nước loạn lạc chiến tranh, cho dù ba đời bạn tích góp cũng sẽ hết sạch trong thoáng chốc. Người đời tạo lập sự nghiệp khó khăn như vậy, nhưng hủy diệt rất dễ dàng. Vì sao chúng ta không tạo dựng tài sản mà nhiều đời nhiều kiếp dùng không hết? Đó là tu hành tích lũy công đức.

(Trích từ Chuyện bách dụ – SC. Viên Thắng dịch, TT. Thiện Thuận hiệu đính)

Bài viết cùng chuyên mục